Blog 18 'Zelfkennis is het begin van wijsheid'

Zelfkennis, oftewel zelfinzicht, is belangrijk om over te beschikken. Wie zichzelf kent, weet waar zijn of haar sterke of zwakke punten liggen. Het maakt het makkelijker om van je eigen fouten te leren en behoedt je voor verdere problemen. Het laat bijvoorbeeld zien wie jij werkelijk bent, of je introvert of extrovert bent, waar jij van houdt, waar je goed in bent en hoe je samenwerkt met anderen.

Het geeft je zelfreflectie. Je kijkt als het ware in een spiegel en deze spiegelt toont jou de persoon die jij van binnen bent. Uiterlijk is dan ondergeschikt.
Zelfkennis maakt je bewust van jouw persoonlijke gedachten en gevoelens. Het laat jou zien, in al zijn realiteit, wat jouw identiteit is en wat waar en niet waar is.

Wat betekent dit voor iemand die wordt gepest?

Ik wilde namelijk altijd iemand anders zijn. Iemand die beter, mooier en slimmer was dan ikzelf. Iemand die geaccepteerd werd door anderen. Iemand die omringd werd met tientallen vrienden. Iemand waar andere mensen van konden houden. En misschien nog wel het belangrijkste: iemand die nooit meer werd gepest...

Ik stelde dan ook torenhoge eisen aan mijzelf. Ik veranderde compleet. Ik was namelijk een meisje dat het liefst buiten voetballen deed en kattenkwaad uithaalde met haar vriendjes. Ik was een tomboy met spijkerbroek, t-shirt, gympen, het haar in een paardenstaart en zeker geen make-up. Ik hield van het ronddwalen in de natuur en bouwde hutten in struiken en bomen. Dit veranderde allemaal toen ik de leeftijd bereikte van 14 jaar oud...

Toen ik 14 jaar oud was, werd ik al vijf lange jaren gepest. Ik was de realiteit verloren. Ik voelde me hulpeloos, niet geaccepteerd, eenzaam en kapot van verdriet. Door het pesten kreeg ik op mijn tiende levensjaar last van ernstige dwangstoornissen en met 15 jaar liep ik bij een psycholoog om te kunnen omgaan met de boze stemmen die zich in mijn hoofd bevonden.

Ik stond elke dag beverig op, angstig om de dag te beginnen. Als ik op school was, vluchtte ik het toilet in. Ik sloot me erin op en probeerde mijn tranen weg te vegen. De woorden, het gescheld, die ik elke dag naar me toe geworpen kreeg als ik van en naar school fietste (maar ook op de school zelf), hadden een diepe impact op mij en vermorzelden mijn eigen waarde. Soms zat ik daar wel een kwartier om tot rust te komen en trilde over mijn hele lichaam. Ik probeerde dan mijn make-up en haar te fatsoeneren en deed stiekem andere kleding aan omdat ik dacht dat mensen mij dan meer zouden mogen.

Die andere kleding betekende korte rokjes, netpanty's en strakke truitjes. Ik was toen slechts 15 jaar.
Ik leek een kind in grote mensen kleding en het flatteerde me zeker niet. Ik had nog echt een kinds figuurtje, weinig vrouwelijke vormen en voelde me hierdoor nog onzekerder. Sommige meisjes op mijn school leken al veel ouder dan ze werkelijk waren en hadden veel jongens achter zich aanlopen. Ik dacht dat als ik meer op hen zou gaan lijken, men mij niet meer zou gaan pesten en zou gaan accepteren.

Op mijn 16e levensjaar gooide ik de handdoek in de ring. Ik kon niet meer, ik was kapot. Tentamens maken durfde ik ook niet meer aan, omdat de faalangst bij mij paniekaanvallen veroorzaakte en ik drijfnat van het zweet het klaslokaal in liep als een tentamen van start ging.
Toen ik meisjes hoorde praten over diëten, greep ik dit laatste redmiddel (naar mijn idee), het uithongeren, met beide handen vast. Ik was zo ontzettend radeloos, en dacht dat als ik hier wel goed was mensen meer van mij zouden gaan houden. Ik bleek er helaas heel erg goed in. Na zeven lange jaren gepest te zijn, was ik erg volhardend geworden in het onderhouden van allerlei dwanghandelingen en in het straffen van mezelf. Het meedogenloze dieet en elke dag urenlang sporten, paste goed in dit plaatje.

Had ik toen maar eens goed in de spiegel gekeken, tot diep in mijn ziel, en beseft waarom ik alles deed zoals ik dat toen deed. Had ik toen maar beseft waar mijn kracht lag, waar ik goed in was, dat ik er mocht zijn zoals ik was, dat ik het me niet moest aantrekken wat mensen allemaal zeiden, dat die mensen ook onzeker waren en dat ik hier ver boven moest staan. Had ik toen maar beseft wat de reden was achter al mijn dwangen, achter al die tranen, achter al die verspilde energie. Dan had ik een opening, een weg, kunnen vinden naar genezing, en had ik een vuist kunnen maken naar iedereen die kwaad sprak over mij.

Wat betekent dit voor iemand die worstelt met een eetstoornis?

Zoals ik al eerder heb uitgelegd, ontstaat een eetstoornis niet zomaar. Niemand hongert zich uit voor de lol. Tussen afvallen en uithongeren zit een groot verschil. Iemand die gelukkig is, zal zichzelf nooit teisteren door elke dag voedsel te weigeren, over te geven, te laxeren of overmatig te sporten. Een eetstoornis ontstaat doordat iemand doodongelukkig is met zijn leven, geen hoop meer heeft, geen uitweg meer ziet, het gevoel heeft gefaald te hebben en zich straft door zichzelf uit te hongeren. Een eetstoornis is eigenlijk een vorm van automutilatie. Het verminkt je lichaam en geest van binnen. Wanneer je hiermee te lang doorgaat en er wordt geen passende hulp geboden, blijven de littekens voor altijd aanwezig.

De eerste stap richting herstel is "zelfkennis" en "zelfreflectie". Je moet goed nagaan bij jezelf waarom je zo bang bent om te eten. Waarom je jezelf zo pijnigt. Waarom je het liefst alleen wilt zijn. Waarom je elke dag moet huilen. Achter elke traan die je laat, achter elk bord eten dat je opzij schuift, zit een gedachte, een kwellende pijn die je niet wilt erkennen.

Wanneer je weet waarom je zo bang bent om het leven tegemoet te treden, kan je gaan werken aan je angsten. Dan leer je de redenen kennen waarom je bang bent en besef je dat deze angsten irreëel zijn. Dat JIJ deze ontsproten angsten toestemming hebt gegeven om jouw leven te beheersen en dat niets of niemand jou kan schaden als JIJ dat NIET toestaat.

Het hele leven bestaat uit vallen en opstaan en sommige mensen lijken vaker te vallen dan anderen. Maar zolang jij in jezelf gelooft en weet waar jouw zwakheden liggen en jij hieraan blijft werken, dan kom je er zeker! Gedurende je leven zal je nog meer obstakels tegenkomen en soms niet meteen weten hoe deze te overbruggen. Maar zolang jij weet wie jij bent, dat jij jouw zelfkennis paraat hebt, dan weet jij ook waar jouw kracht ligt en kan je elk obstakel, dat zich nog kan voordoen in jouw leven, verslaan!

"One day the stars
Will sit at your feet,
And ask how you managed
To shine so bright
In the midst of so much
Darkness."
- Emay Holmes