preventie 500Preventie is binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) gericht op het voorkomen van psychische stoornissen, waaronder anorexia. Preventie heeft als doel om stoornissen in een vroeg stadium op te sporen. Het voorkomen van stoornissen is beter dan het genezen ervan. Herstellen vergt namelijk veel van de hulpverlening en al helemaal van de persoon zelf. Preventie zorgt er ook voor dat anorexia eerder wordt herkend en erkend door de persoon zelf en de omgeving (Multidisciplinaire richtlijnontwikkeling GGZ & Trimbos-Instituut, 2008).

Preventie kan niet zomaar ingezet worden. Er moet rekening gehouden worden met de doelgroep aan wie preventie wordt gegeven en de tekenen van een eventuele eetstoornis. Als een doelgroep geen tekenen vertoont kan er algemene preventie ingezet worden, dus voor iedereen. Algemene preventie wordt onder andere ingezet op school: bij het vak biologie leer je bijvoorbeeld over de negatieve gevolgen van roken, obesitas en anorexia. Mocht er al wel sprake zijn van tekenen van anorexia, dan zal de preventie per persoon en per situatie verschillen. Er kan dan gekeken worden naar wat een persoon nodig heeft en hierop kan vervolgens worden ingespeeld (Meijer, Smit, Schoemaker & Cuijpers, 2006).

 

Preventie voor ouders

Wat is er van belang bij preventie? De zorgstandaard eetstoornissen (2016) stelt dat er bepaalde factoren zijn die belangrijk zijn bij de preventie van eetstoornissen, dit zijn de volgende:

  • Weerbaarheid (weerbaarheidstrainingen bijvoorbeeld op scholen)
  • Goed in je vel zitten (praat met je kind over dingen die er spelen in het leven van je kind en kijk naar factoren die in de weg zitten)
  • Gezonde zelfwaardering (bijvoorbeeld door middel van oprecht complimenteren)
  • Gezond gedrag (stimuleer gezond gedrag en praat over het gedrag van het kind, kijk hierbij ook naar  de ‘’onjuiste gedachten’’ en trek deze eventueel in twijfel)
  • Ontwikkeling van eigen vaardigheden (steun je kind in de ontwikkeling en biedt hierbij hulp waar je kind dat nodig heeft)

 

Aangeboden preventieve programma’s

Preventie voor anorexia is er in veel verschillende vormen. De verschillende methoden verschillen van elkaar en hebben allemaal een ander doel. De verschillende methoden worden hieronder toegelicht:

  • Onderwijzende preventie

Bij onderwijzende preventie leer je onder andere over de risicofactoren, de kenmerken en de negatieve gevolgen van anorexia (Rosenvinger & Borreson, 1999).

  • Gezondheidsbevorderende preventie

Bij gezondheidsbevorderende preventie wordt er gekeken naar aspecten rondom: voeding, beweging maar ook psychologische aspecten zoals lichaamsbeleving (NAE, z.j.). Hierbij wordt dus voornamelijk gekeken naar de inhoud van een gezonde leefstijl.

  • Preventie rondom mediabewustwording

Bij preventie rondom mediabewustwording (denk aan tv en internet) wordt er gekeken naar de invloed van de media. Mensen worden bewust gemaakt van de manier waarop de media een onrealistisch beeld geeft van het schoonheidsideaal (NAE, z.j.). Mediabewustwording zorgt ervoor dat mensen kritischer gaan kijken naar de media (Richtlijneetstoornissen, z.j.).

Een ander voorbeeld van preventie is preventie via websites. Verschillende websites bieden informatie aan over anorexia. De informatie op de websites geeft een betrouwbaar en actueel aanbod van preventie weer. Daarnaast is dit een laagdrempelige manier om zelfhulp te kunnen krijgen. Naast websites kan er ook worden gedacht aan gastlessen of de signalenkaart voor huisartsen (Rouvoet, 2008). Verder bieden inloophuizen* een laagdrempelige manier van preventie (Multidisciplinaire richtlijnontwikkeling GGZ & Trimbos-Instituut, 2008).

Hieronder vind je enkele voorbeelden van preventie door Buro PUUR:

Workshop eetstoornissen

Voorlichtingsles online gedrag & zelfbeeld

Voorlichtingsles eetstoonissen & verslavingen

Trainingen eetstoornissen

 

Begrippenlijst:

Inloophuizen: Plekken waar je gratis terecht kunt zonder enige vorm van doorverwijzing. Inloophuizen bieden mensen en naasten de mogelijkheid om hun verhaal te doen in een huiselijke omgeving. Gastvrouwen (en gastheren) heten je welkom en hebben vaak ook ervaring met hetgeen waar men voor komt. Inloophuizen zijn er voor zowel mensen met een bepaalde ziekte als een psychische stoornis. Daarnaast organiseren inloophuizen ook thema- en voorlichtingsbijeenkomsten en spreekuren. Er zijn ook vrijwilligers aanwezig en soms ook gespecialiseerde zorg, zoals psychologen. Psychotherapeuten of fysiotherapeuten (IPSO kenniscentrum, z.j.). Voorbeelden van inloophuizen waar je terecht kunt, zijn:

 

Gebruikte literatuur

IPSO kenniscentrum. (z.j.). Inloophuizen. Geraadpleegd op 6 april 2017, van https://www.ipso.nl/psycho-oncologische-zorg/inloophuizen

Meijer, S.A., Smit, F. & Schoemaker, P. (2006). Gezond verstand; Evidence-based preventie van psychische stoornissen. Geraadpleegd op 12 maart 2017, van https://rivm.openrepository.com/rivm/bitstream/10029/7290/1/270672001.pdf 

Multidisciplinaire richtlijnontwikkeling GGZ & Trimbos-Instituut. (2008). Multidisciplinaire richtlijn eetstoornissen. Utrecht Trimbos-Instituut.

Nederlandse Academie voor Eetstoornissen. (z.j.). Preventieprogramma’s, screening en vroegtijdige signalering. Geraadpleegd op 15 maart 2017, van http://www.naeweb.nl/Preventieprogramma%C2%B4s,-screening-en-vroegtijdige-signalering_30_39.html

Richtlijneetstoornissen(z.j.). Risico en preventie, preventieve interventies. Geraadpleegd op 18 maart 2017, van http://www.richtlijneetstoornissen.nl/index.php?id=1&action=details&articles_id=35&categories_id=3

Rosenvinger, J.H, & Borreson, R. (1999) Preventing eating disorders: Time to change programmes or paradigms? Current update and further recommendations. European Eating Disorders Review. Vol. 7, p5-16.

Rouvoet, A. (2008). Excessieve toename van eetstoornissen. Geraadpleegd op 12 maart 2017, van https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2008/08/18/excessieve-toename-van-eetstoornissen